مونسون چقدر خسارت به جا گذاشت؟


سیل بار دیگر عدم اطلاع رسانی موثر و منسجم در بحران را نشان داد، زیرا با وجود اینکه سازمان هواشناسی وزارت کشور هشدارهای لازم را اعلام کرد، اما یک روز پس از وقوع سیل در امامزاده داود پیامی با این مضمون ارسال کرد: «بعد از نارنجی. اخطار سطحی اداره کل هواشناسی استان تهران در تاریخ ۱۴ مرداد ۱۳۰۱ بدلیل احتمال طغیان رودخانه ها، طغیان معابر و احتمال رعد و برق، از شهروندان محترم خواهشمند است از توقف اکیداً خودداری نمایند. سواحل رودخانه ها و مسیل ها همچنین روز پنجشنبه جمعیت هلال احمر پیامکی در این زمینه برای حضار ارسال کرد:
اخطار: شهروندان گرامی به دلیل پیش بینی بارندگی شدید تا روز دوشنبه ۱۰ مردادماه با رعایت نکات ایمنی و توجه به هشدارهای صادره از حضور در جوار رودخانه ها، جوی ها و مناطق کوهستانی خودداری کنند. / اهالی هلال احمر ج. آ. آ”.

مردم پس از طوفان امام زاده داود این دو پیام را دریافت کردند.

سیل عجیب مسئولان و آشنا برای شهروندان

بسیاری سیل در ایران را فرآیندی عجیب و آشنا می دانند. عجیب است، زیرا مردم آن را به درستی نمی دانند و در عین حال آشنا هستند، زیرا آب و هوای ایران و موقعیت جغرافیایی آن مستعد سیل و به طور کلی در تابستان به دلیل پدیده بادهای موسمی است. اقیانوس آرام و سیستم‌های رطوبتی به سمت جنوب شرقی ایران حرکت می‌کنند و به این ترتیب تحت تأثیر خلیج فارس نیز قرار می‌گیرند و در نهایت در تابستان گرم و خشک حال و هوای عجیبی به ایران می‌بخشند. باران شدید زمانی ما را غافلگیر می کند که اصلاً انتظارش را نداریم. این وضعیت این سوال را ایجاد می کند که چرا ما هنوز با این “غریبه آشنا” سازگار نشده ایم و هنوز از آن متعجب هستیم.

نباید فراموش کرد که سیل ویرانگر تجریش که جان ۳۰۰ نفر را گرفت و سیل گلستان که جان بیش از ۴۰۰ نفر را گرفت، هر دو در مرداد اتفاق افتاد. سیستان، بلوچستان، کرمان و هرمزگان همه ساله در تابستان منتظر وزش بادهای موسمی و به دنبال آن باران های تابستانی هستند. اما عجیب است که فارغ از این روند مداوم طبیعت، هنوز نمی‌توانیم نکاتی مانند «باران‌های موسمی تابستان» و «پناهگاه رودخانه‌ها» را در ذهن خود جای دهیم و مدیران شهری سال‌هاست که ساخت و ساز در ذخایر رودخانه‌ای را نادیده گرفته‌اند.

خسارت دو هزار میلیاردی سیل به آثار تاریخی ایران

سیل امسال میلیاردها تومان خسارت و ده ها کشته برجای گذاشت و از سوی دیگر سازمان هواشناسی نسبت به گسترش و تشدید سامانه موسمی در جنوب و شرق ایران تا روز چهارشنبه هشدار داد. تعداد تلفات سیل اوت ۱۴۰۱ به ۶۹ نفر رسید
خسارات اولیه سیل ۶ هزار میلیارد تومان برآورد می شود و به نظر می رسد خسارت از این رقم بیشتر باشد.

این در حالی است که عزت الله زرگامی وزیر میراث فرهنگی و گردشگری از ضرر دو و نیم میلیارد تومانی میراث فرهنگی خبر داده و در توییتر خود از تخریب ۳۷۵ ساختمان خبر داده است.

محمدحسن نامی رئیس سازمان مدیریت بحران کشور قول پرداخت تمامی خسارات به سیل زدگان را داد. وی گفت: برخی از مردم در اثر سیل خانه های خود را از دست داده اند و نیازمند اسکان اضطراری هستند و اجاره خانه به این افراد پرداخت می شود.

۱۰ میلیارد خسارت سیل به بخش کشاورزی

از سوی دیگر جواد سادات نژاد وزیر جهاد کشاورزی روز شنبه اعلام کرد که سیل بر اساس برآوردهای اولیه بیش از ۶ هزار میلیارد تومان به بخش کشاورزی خسارت وارد کرده است و در آن زمان سادات نژاد گفت: در مرحله اول، خسارت بیشتری به بخش کشاورزی وارد شد. بیش از ۶ هزار میلیارد تومان خسارت وارد شد که سیلاب های اخیر در حوزه های مختلف کشاورزی از جمله دام، طیور، عشایر، قنوات، زنبور عسل، باغات و سیستم های آبیاری برآورد شده است.

تنها دو روز پس از ادعای اولیه، جواد ساداتی نژاد وزیر جهاد کشاورزی خبر دیگری داد و مدعی شد: اگرچه برآورد اولیه خسارت شش هزار میلیارد تومان بود، اما اکنون رقم این خسارت به ۱۰ هزار رسیده است. میلیارد تومان. وی همچنین تایید کرد که برخی از استان های کشور از جمله چهارمحال، بختیاری، کهگلویه و بویراحمد دچار بحران هستند.

اما اعدادی که وزیر در مورد میزان خسارات وارده به آن اشاره کرد تنها اعداد موجود و حتی اعداد نهایی نیست.
اخبار از شهرهای مختلف سیل زده حاکی از بحران گسترده تری است.

مهدی فالیبور رئیس سازمان امداد و نجات هلال احمر از آسیب دیدن ۲۰ هزار واحد مسکونی خبر داد که ۱۳ هزار واحد نیاز به تعمیر و ۷ هزار واحد نیاز به بازسازی کامل دارند.

علاوه بر خسارات وارده به کشاورزی و مناطق روستایی، بخش وسیعی از بافت تاریخی برخی شهرها نیز در اثر سیل آسیب دیده است. معاون میراث فرهنگی استان یزد از وارد شدن ۲۴۰ مورد آسیب جزئی و کلی به بافت تاریخی یزد خبر داد.

مدیرکل میراث فرهنگی سیستان و بلوچستان نیز گفت: بارندگی های اخیر بالغ بر ۳۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال به آثار تاریخی این استان خسارت وارد کرده است.

صدمات میلیاردی به زیرساخت های راه، برق و آب کشور

گزارش های دریافتی از استانداری های سیل زده حاکی از خسارات گسترده به پل ها و راه های ارتباطی، تخریب محصولات کشاورزی و باغ ها، تخریب کلنی های زنبورداران، آسیب و تخریب چاه ها و تاسیسات آبرسانی و تخریب ماهی، دام، طیور و سایر تاسیسات کشاورزی است.

تنها در یک مورد منصور امریان، مدیر شرکت جهاد کشاورزی مرودشت به ایسنا گفت: بر اساس برآوردهای انجام شده توسط تیم های ارزیاب، حدود ۱۰۰ هکتار مزارع ذرت، بین ۳۰ تا ۷۰ درصد، ۷۰ هکتار گوجه فرنگی بین ۱۰ تا ۵۰ درصد است. سایر محصولات یونجه، خرفه، ارزن و برنج در سطح ۵۰ هکتار بین ۱۰ تا ۴۰ درصد و ۵۰۰ کلنی زنبور عسل و گلخانه دوبل در سطح یک هکتار آسیب دیدند.

مدیرکل شیلات لرستان در مورد دیگری از خسارت به ۳۰ واحد پرورش ماهی در شهرستان های الیگودرس و چول آباد خبر داد و برآورد می شود که حداقل ۷۰۰ تا ۸۰۰ تن ماهی تلف شده باشد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان نیز از تلف شدن ۵ هزار و ۷۰۰ راس دام خبر داد و گفت: حدود ۲۲ هزار و ۷۰۰ هکتار از باغات و اراضی کشاورزی خسارت دیده است.

محمدمهدی فدکار استاندار کرمان نیز اعلام کرد: ۱۸۰ روستا در معرض خطر سیل هستند و ۳۸ روستای این فرمانداری تخلیه شده است. به گفته استاندار کرمان ۲۰ شهرستان این استان در سیل اخیر متاثر شدند.

به گفته فدکار، بیش از دو هزار خانه در این استان آسیب دیده و این مقام محلی «برای عبور از بحران» از مردم کمک خواست.

مشکلات تصفیه خانه آب

اما این شرایط در عین حال به دلیل بارندگی شدید و ورود آب گل آلود به پشت سدها، انتقال آب به تصفیه خانه ها با مشکل مواجه شد. در حال حاضر تصفیه خانه هفتم تهران با این مشکل مواجه شده و به دلیل کدورت آب سد مملول سرویس دهی را متوقف کرده است.

شرکت آبفای استان تهران نیز روز شنبه ۱۷ مرداد در اطلاعیه ای اعلام کرد: تعطیلی هفتمین تصفیه خانه تهران منجر به کاهش فشار آب و قطع آب شرب شهرهای بکدشت و قرچک می شود. ، خیرآباد، ورامین و فرن آباد تا دو ساعت آینده.»

این خروج و آسیب به خود پالایشگاه ها باعث آسیب مالی جدی به زیرساخت های آنها نیز می شود.
اکنون، پس از روزهای تلخ اوایل آگوست امسال، به نظر می رسد کمتر کسی می تواند بحران تغییرات آب و هوایی را به راحتی انکار کند. شاید بدبین ترین و آرام ترین افراد هم اکنون پذیرفته اند که نباید آسیب های تغییرات آب و هوایی را انکار کنند. طبیعت وحشی که انسان را برای سال‌ها دیده است که بدن خود را دستکاری می‌کند، وقتی فوران می‌کند، بسیار بد خواهد شد. توجه داشته باشید که بخش بزرگی از اعداد فوق صرفا خسارت مالی است و با اعداد و ارقام کمتر می توان از تلفات بیش از ۶۰ نفر خبر داد. ۶۰ نفر که اکنون خانواده های حداد را ترک کرده اند، بخشی از ویرانی های جامعه سیل زده هستند.

لازم به ذکر است که ورود سامانه موسمی از هند به ایران ناشی از تغییرات اقلیمی است و بهتر است راه حلی برای آن فعلا اندیشیده شود تا دیرتر. از سال ۲۰۱۸ تاکنون، ایران بارها آثار سیل را تجربه کرده است و بهتر است به ستادهای قبل از بحران فکر کنیم تا ستاد بحران.