آیا معاهده شانگهای در تجارت بین المللی مؤثر است؟


قراردادهای دوجانبه تاثیر بسزایی در مدیریت ارز کشور دارد و مدیریت بازار ارز را تا حد زیادی تسهیل می کند.

آیا معاهده شانگهای در تجارت بین المللی مؤثر است؟

گزارش کردن زمان خبریتعریف تعرفه‌های تجاری جدید با معاهده شانگهای، با در نظر گرفتن این که تعرفه‌های تجاری بین کشورهای پیمان شانگهای به حداقل رسیده است، عملی است و ارتباط با این کشورها می‌تواند بسیار سودمند باشد. باید برای هر یک از کشورهای همسایه و اعضای معاهده شانگهای کارگروه جداگانه ای برای رسیدگی به مشکلات دو کشور در نظر بگیریم و به سرعت پیمان های پولی دوجانبه را با این کشورها منعقد کنیم.

ظهور بحران مالی در سال ۲۰۰۷ در سطح جهانی باعث شد تا کشورهای مختلف رویکرد جدیدی را در ساختار تجارت بین‌الملل اتخاذ کنند. کشورهایی که قبلاً از ارزهای رایج مانند دلار و یورو در مبادلات خود استفاده می کردند، روش جدیدی را به نام «توافق پولی دوجانبه» انتخاب کردند.

تاکنون ۴۷ «قرارداد پولی دوجانبه» بین کشورهای مختلف امضا شده است. در این رویکرد جدید، تجارت با استفاده از ارزهای محلی انجام می شود. یعنی به جای استفاده از ارز واسطه ای مانند دلار و یورو، از ارز کشورهای مبدا و مقصد تجاری استفاده می شود و دلار دیگر یک رسانه تجاری نیست.

اتخاذ سیستم پرداخت در تجارت فرامرزی ایران و استفاده از ارزهای بین المللی مانند دلار، آسیب پذیری اقتصاد ایران را در برابر تحریم های اقتصادی افزایش داده است. با درک این موضوع، ایالات متحده آمریکا تحریم های مالی اعمال کرده است که به شدت معاملات مالی بین المللی ایران را با مشکل مواجه کرده است. به منظور کاهش اثرات تحریم های مالی، پیمان های پولی دوجانبه می توانند با حذف استفاده از ارزهای ثالث، چرخه پرداخت را در تجارت فرامرزی بین کشورها تسهیل کنند.

این قراردادها با تکیه بر تفکیک کارکردهای پول، تنها از ارزهای جهانی به عنوان مبنای حسابداری در قراردادهای پولی و پرداخت به ارزهای ملی استفاده می کنند. انعقاد و اجرای این قراردادها باعث تقویت مثبت جایگاه پول ملی در روابط اقتصادی بین المللی و کاهش اثرات منفی تحریم های اقتصادی خواهد شد. البته توافقات مذکور ملاحظات اقتصادی و اجرایی دارد و در صورت عدم رعایت آنها منجر به تضعیف صنایع داخلی و کاهش ارزش دارایی های ارزی بانک مرکزی می شود.

احمد لواسانی، رئیس سابق اتحادیه صرافی در گفتگو با خبرنگار ایپینا، در خصوص مزایای عضویت در منشور شانگهای، گفت: ایران جزو کشورهای دارای بیشترین همسایه است. همچنین به آب های آزاد متصل است و مسیر شمال به جنوب، شرق به غرب ما یکی از بهترین مسیرهای صادراتی است. بنابراین اگر بتوانیم نقش واسطه ای کشورمان در صادرات را به جایگاه اصلی خود برگردانیم. این تجارت مزایای زیادی برای کشور ما دارد.

وی با اشاره به اینکه کشورهای عضو معاهده شانگهای جزو کشورهایی هستند که بیشترین جمعیت را دارند، ادامه داد: با توجه به اینکه تعرفه های تجاری بین این کشورها تا حد امکان پایین است، ارتباط با این کشورها می تواند بسیار سودمند باشد. کشورهایی مانند هند، چین و روسیه اعضای این قرارداد هستند که از مهم ترین کشورهای تجاری جهان به شمار می روند. تمهیدات و امکاناتی که منشور شانگهای در بین کشورهای عضو این توافقنامه دارد، از ارزش بالایی برخوردار است و ایران می‌تواند با بهره‌گیری از توانمندی‌های کشورهای همسایه و اعضای معاهده وارد اقتصاد جهانی شود.

لواسانی بر اهمیت اطلاع رسانی در خصوص اختیارات این توافقنامه به فعالان اقتصادی تاکید کرد و افزود: اطلاعاتی که باید در این زمینه ابلاغ شود به طور کامل در اختیار فعالان اقتصادی ما قرار نگرفته است. رادیو، تلویزیون و مؤسسات اقتصادی برنامه ویژه ای برای بیان مفاد و فرصت های پیشنهادی این معاهده خواهند داشت. در این صورت تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی قصد ورود به بازار و بهره برداری از این فرصت را دارند که موجب افزایش اشتغال و رشد اقتصادی، افزایش تولید و صادرات می شود.

رئیس سابق کانون صرافی ها درباره قراردادهای پولی دوجانبه توضیح داد: در سال ۲۰۱۷ تعداد اتباع عراقی که وارد ایران شده اند چندین برابر ایرانیانی بوده که به عراق سفر کرده اند. حدود سه میلیون ایرانی وارد عراق شدند و ۵ میلیون عراقی به ایران سفر کردند. در این صورت اگر با این کشورها قراردادهای پولی داشته باشیم و سیستم های دوجانبه به گونه ای طراحی شود که مردم دو کشور بتوانند در کشور مقابل حساب بانکی داشته باشند. مسافران بین دو کشور به راحتی می توانند ارز خود را تبدیل کرده و در کشور مربوطه از آن استفاده کنند.

وی افزود: همانطور که دیدیم امسال برای تامین ارز زائران اربعین به مشکلی برخورد نکردیم و ارز مورد نیاز زائران اربعین با مراجعه به نزدیکترین شعبه صرافی و بانک تامین شد. این ممنوعیت تاثیری در این موضوع نداشت، اما با اقدامات بانک مرکزی این امکان فراهم شد. تصمیمات بانک مرکزی در این زمینه بسیار هوشمندانه، با تجربه و شناخت کامل از بازار بوده است. علیرغم اینکه امسال زائران بدون گذرنامه رفتند و تعداد زائرانی که به زیارت اربعین رفتند نسبت به سال های گذشته افزایش زیادی داشته است، اما مشکلی برای تامین ارز نداشتیم.

لواسانی با تاکید بر اینکه قراردادهای دوجانبه پولی واردات و صادرات را تسهیل می کند، ادامه داد: از این رو قراردادهای دوجانبه تاثیر زیادی بر مدیریت ارزی کشور دارد و مدیریت بازار ارز را بسیار تسهیل می کند. در این صورت نیازی به ارز واسطه ای نیست و حتی جریمه ها نیز تاثیری در آن ندارد.

وی در خصوص روابط با ترکیه گفت: با توجه به اینکه با ترکیه روابط زیادی چه در حوزه گردشگری و چه در حوزه تجارت وجود دارد، باید اقدامات مشابهی انجام دهیم. این امر تنها با پیگیری و همکاری تمامی ادارات مرتبط با این موضوع در هر دو کشور امکان پذیر است.

رئیس سابق کانون صرافان به مشکلات افغانستان نیز پرداخت و ادامه داد: با وجود اینکه چندین میلیون شهروند افغانستانی در کشور وجود دارد و این افراد نیاز زیادی به انتقال پول به افغانستان دارند، اما مشکلات آنها حل نشده است. می توان برای این افراد تسهیلاتی در نظر گرفت تا از مشکلات پیش روی آنها کاسته شود.

وی با اشاره به روابط اقتصادی متعددی که ایران و پاکستان را به هم پیوند می دهد، گفت: ارزش این روابط از راه های رسمی و غیر رسمی به چندین میلیارد دلار می رسد در حالی که روپیه پاکستان در بانک ها و مبادلات ما نقشی ندارد. ما باید امکان ارتباط این کشورها با کشورمان را بدون تحریم در نظر بگیریم.

لواسانی با تاکید بر اینکه این موارد با همه کشورهای همسایه وجود دارد، گفت: در برخی از آنها فرصت های بسیار خوبی برای اقتصاد کشورمان وجود دارد و بسیاری از تحریم ها را بی اثر می کند. با توجه به اینکه جام جهانی امسال در قطر برگزار می شود و مسافران بین دو کشور تردد می کنند، می توانیم با توافقات دوجانبه استفاده از دلار و یورو را کاهش دهیم.

وی در پایان بر لزوم بررسی تشکیل کارگروه جداگانه برای هر یک از کشورهای همسایه و اعضای پیمان شانگهای برای رسیدگی به مشکلات دو کشور تاکید کرد و بسیاری از کشورها به دنبال آن هستند. از جمله این کشورهایی که اقدامات زیادی در این زمینه انجام داده اند، کشورهای بریکس و شانگهای هستند. کشور ما با استفاده از این توانایی می تواند هزینه مبادلات را کاهش دهد تا با افزایش صادرات و تبادلات اقتصادی با کشورهای همسایه و اعضای منشور شانگهای شاهد اتفاقات خوبی در اقتصاد کشور باشیم.